Ekonomi ve Finans Yazıları

  Finans sektörünün ekonomi içerisindeki en önemli görevi, tasarruf fazlası olan birimlerle yatırım ve diğer ihtiyaçlarından dolayı kaynak açığı olan birimler arasında fon aktarımına aracılık etmektir. Kıta Avrupa’sında ve benzer şekilde ülkemizde bu görev ağırlıklı olarak bankacılık sektörü tarafından yerine getirilmektedir.    Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre, son beş yıllık dönemde Türk bankacılık sektörünün varlık yapısının kaynak aktarımına aracılık fonksiyonu açısından önemli bir değişime uğradığı görülmektedir.     Kredilerin Sektör Varlıklarından Aldığı Pay Azalmaktadır   Sektör aktiflerinden kredilerin aldığı pay 2019 yılında %59,14 iken, 2022 yılında %49,58’e düşmüştür. Sektör bilançosu içinde bankaların ana faaliyet konusu olan kredilerin payı %10’a yaklaşan oranda gerilemiştir. Gerileme sektördeki beş ana banka grubunda da değişen ölçülerde yaşanmış, en önemli azalma da %12,41 ile kamu mevduat bankalarında gözlenmişt...

İnternette gözüme çarpan “Dikkat dağınıklığı: Bu makaleyi bitiremeyecek olmanızın sebepleri burada” başlıklı yazıyı okuyunca ( Rachel Emma Silverman,  "Distractions: Here's Why You Won't Finish This Article", WSJ, 11.12.2012) , uzun zamandır kafama takılıp, beni rahatsız eden bir konu tekrar gündemime oturdu: iş yerinde çalışırken, evde bir kitap okurken, hatta televizyonda bir film seyrederken içsel ya da dışşal bir dürtüyle dikkatimin bir anda dağılması, konudan kopmam ve geri dönüşün zaman alması. Bu yazıyı okuyup, biraz da araştırma yaptığımda, aslında sorunun sadece beni ilgilendirmediğini, günlük hayatta pek çok insanın da aynı derdi çektiğini, hatta bilim insanlarının incelemelerine konu olduğunu gördüm. İş yaparken insanların dikkatlerinin dağılmasına sebep olan faktörler çeşitli araştırmalara konu olmuş. Birer teknoloji ürünü olarak; cep telefonları, internet, emailler ve sosyal medya dikkat ve konsantrasyon dağınıklığı oluşturmada önde gelen sebepler olarak ...

Finansal okuryazarlık; finansal kavramlar, ürünler ve hizmetler hakkında bilgi ve farkındalık sahibi olmak ve bunu finansal karar alma sürecinde etkin bir biçimde kullanmak şeklinde tanımlanabilir.    Girişimcilerin rekabet ortamında başarılı olabilmeleri ve varlıklarını sürdürebilmeleri için muhasebe, bütçeleme, sermaye maliyeti, borç ve kaynak yönetimi gibi temel finansal konularda bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Finansal okuryazarlık girişimcileri söz konusu alanlarda doğru ve rasyonel karar almaları yönünde desteklemektedir.   Finansal okuryazarlığı bulunan bir KOBİ sahibi; Kendi fonları ile şirket fonları arasında ayrım yapabilecek, Mevcut çok sayıda finansal ürün ve hizmet arasında doğru tercihlerde bulunabilecek, Alternatif finansal kaynakları göz önünde bulundurarak işletmenin sermaye ihtiyacını doğru bir şekilde öngörüp, uygun koşullarda temin edebilecek,   Karşı karşıya kalınabilecek riskleri azaltabilecek, karşılaşılan riskleri de hasarsız ya da mümkü...

Finansal sistem gelişirken insanların finansmana erişimi, riski yönetmeleri ve mali durumlarını kontrol altına almaları için de yeni fırsatlar doğmaktadır. Ancak finansın giderek dijitalleşmesi, ürün ve hizmetlerin çeşitlenmesi, karmaşık hale gelmesi, insanların doğru finansal kararlar almasını güçleştirebilmektedir. Bu eğilimlerin gelecekte devam etmesi ve hatta hızlanması beklenmektedir.   Dijitalleşme ve diğer trendler, insanların finansal bilgi ve becerilerini güncel tutmalarını da gerektirmektedir. Kripto para birimleri gibi yeni ürünlerin özelliklerini ve risklerini değerlendirmek için özel ürün bilgisine ihtiyaç duyulmaktadır. Finansal okuryazarlığın düşük olduğu bir toplumda şirketlerin halka açılırken mali verilerini açıklamalarının sağlanması, bu verileri değerlendirecek asgari bilgi ve tecrübeden yoksun insanların sürprizlerle baş başa kalmalarını engellememektedir.     Ülkemizde enflasyonun hızla yükselmesi, mevduat faiz oranlarının baskılanarak düşük tut...

  2019 yılı Eylül ayından itibaren T.C. Merkez Bankası’nın faiz indirimi sürecine girmesi, döviz kurlarının yükselmesinin önüne geçilebilmesi için 2021 yılı aralık ayında Kur Korumalı Mevduat uygulamasının başlatılması, T.C. Merkez Bankası döviz rezervlerinden satış yapılarak kur düzeyinin korunmaya çalışılması, negatif faiz oranlarının doğal bir sonucu olarak yüksek enflasyon ortamına geçilmesi, yüksek enflasyona rağmen döviz kurlarının baskı altında tutulması ülkemizin tüketim malları ithalatının hacim ve kompozisyonunda önemli etkiler yaratmıştır.    2021 yılı sonunda 24,9 milyar USD olan tüketim malları ithalatı 2023 yılı kasım ayında 43,3 milyar USD’ye ulaşmıştır. Tüketim malları ithalatındaki toplam artış tutarı 18,4 milyar USD’dir. Söz konusu dönemde toplam ithalat % 23 artarken tüketim malları ithalatı % 74 artmış, 2021 yılı sonunda %9 olan toplam ithalat içindeki payı %13’e yükselmiştir.  Konuya tüketim malları alt grupları açısından bakıldığında 2021 yılı i...

Türk bankacılık sektörü tüketici kredilerini; ihtiyaç, konut, kredi kartı ve taşıt kredileri olmak üzere dört temel ürün üzerinden kullandırmaktadır. Aşağıdaki grafikte 2018-2023 (kasım) yılları arasında sektörün kullandırdığı tüketici kredilerinin gelişimi görülmektedir. Taşıt kredileri küçük hacimleri sebebi ile dikkate alınmamıştır.     Dikkat çeken en önemli gelişme 2022 yılından itibaren kredi kartı borçlarında yaşanan hızlı artıştır. Sektörde ilk kez 2023 yılında kredi kartı borçları ihtiyaç kredilerinden doğan borçları geçmiştir. 2023 yılı kasım ayı sonu itibarıyla ihtiyaç kredileri bakiyesi 949 milyar TL iken kredi kartı borç bakiye bunun yaklaşık % 14 üzerinde 1.080 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.    Aşağıdaki grafik kredi kartı, ihtiyaç ve konut kredilerinin sektörün toplam kredilerinden aldığı payı göstermektedir. İlk grafikteki gelişmenin paralelinde; 2018-2021 yıllarında % 4’ler seviyesinde istikrarlı bir seyir izleyen kredi kartı borçlarının toplam se...

Dijital teknolojilerin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte bankacılık sektörünün de önemli bir dönüşüm geçirdiği gözlenmektedir.  Dijital teknolojilerin giderek daha fazla benimsenmesi ve finansal işlemleri için dijital kanalları kullanma eğiliminde olan müşteri sayısının artması dijital bankacılık pazarının büyümesini sağlamaktadır. Bankacılık sektöründe dijital kanallardan hizmet iki farklı şekilde gündeme gelmektedir: Bir yandan geleneksel bankalar kurdukları dijital kanallar üzerinden müşterilerine ulaşmakta, diğer yandan ise sadece dijital kanallarda hizmet veren, fiziki şubesi olmayan bankalar yaygınlaşmaktadır.   Dijital bankacılıkta müşteriler açısından üç temel avantaj ile ön plana çıkmaktadır:     İstenilen yerde ve istenilen zamanda bankacılık işlemi yapabilme olanağının sağladığı kolaylık ve rahatlık dijital bankacılık çözümlerinin temel avantajlarından biridir. Diğer taraftan dijital banka kanalları yüz yüze bankacılık kadar, hatta ondan daha fazla işlem...