Ekonomi ve Finans Yazıları

İklim değişikliği ile küresel düzeyde mücadele; sera gazı emisyonunun azaltılması, iklim değişikliğinden kaynaklanan etkilere uyum sağlanması, iklim değişikliği ile mücadeleye ve sürdürülebilir bir yeryüzünü yaratmaya yönelik alınacak aksiyonların finansmanının sağlanması olmak üzere üç ana eylem planından oluşmaktadır. Sağlıklı ve sürdürülebilir bir finansman yapısının oluşturulması iklim değişikliği ile mücadelede başarıya ulaşılmasında önem taşımakta ve burada başlıca görev finans sektörüne ve bu sektörü düzenleyen kurumlara düşmektedir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu geçtiğimiz günlerde Yeşil Varlık Oranı Hakkında Tebliğ taslağını kamuoyunun görüş ve değerlendirmelerine sunarak bu konuda önemli bir adım atmıştır.  Yeşil Varlık Oranı Nedir? Yeşil Varlık Oranı (YVO), bir kredi kuruluşunun tabi olduğu Yeşil Taksonomi ile uyumlu ekonomik faaliyetlerin finansmanında kullanılan varlıklarının kapsam dahilindeki toplam varlıklarına oranını ifade etmektedir. Başka bir deyişl...

İran'ın kuruyan ırmakları Aşağıdaki fotoğrafları Eylül ayında İran’ın en güzel şehri olduğunu düşündüğüm İsfahan’da çektim. Zayanderud ırmağı üzerine inşa edilmiş Otuzüç Kemerli Köprü ile Hacu Köprülerine aitler. Nehir dedim ama, yüz metreyi aşan nehir yatağında tek bir damla su yok. Senelerdir durum böyle imiş. Tebriz ve Şiraz içinden geçen ırmaklar da maalesef benzer kaderi yaşıyor. Hatta Şiraz’ın içinden geçen ırmağın yatağının bir kısmı yola çevrilmiş. Küresel ısınmanın ve iklim değişikliğinin etkisi İran coğrafyasında bütün acımasızlığı ile kendisini hissettiriyor ve insanı derinden yaralıyor.    İklim değişikliğinin önlenmesine, yeşil ve sürdürülebilir bir ekonomiyi kurmaya yönelik önlemleri zamanında almaz isek güzel ülkemizin coğrafyasının da İran’dakine benzer üzücü sonuçlarla karşılaşması kaçınılmaz olacak.    Ancak gerek İTO gerekse BDDK tarafından yapılan ve geçtiğimiz günlerde sonuçları açıklanan araştırmalar, ülkemizde sürdürülebilirliğe yönelik farkınd...

T. C. Merkez Bankası haziran ayında aldığı isabetli bir kararla Sektörel Enflasyon Beklentileri yayını altında, piyasa katılımcılarının beklentilerine ek olarak reel sektör ve hanehalkı enflasyon beklentilerini de aylık frekansta kamuoyu ile paylaşmaya başlamıştır. Ekonominin üç ana biriminin enflasyon beklentilerinin bir arada yayımlanması, reel sektörün ve hanehalkının beklentilerinin bankalar ve banka dışı finansal sektör temsilcilerinden oluşan piyasa katılımcılarının beklentilerinden olumsuz yönde ve büyük ölçüde ayrışması, piyasa katılımcılarının beklentileri ile enflasyon gerçekleşmeleri arasındaki ilişkinin 2021 yılı sonundan itibaren kopmuş olması, hangi kesimin beklentisinin daha gerçekçi olduğu ve dolayısı ile para politikası kararlarında dikkate alınması gerektiği konusunda bir tartışmayı da beraberinde getirmiştir. T.C. Merkez Bankası 8 Ağustos 2024 tarihinde yayımladığı 2024 yılı 3. Enflasyon Raporunda “Sektörel Enflasyon Beklentilerinin Belirleyicileri” başlığı altın...

T. C. Merkez Bankası’nın uygulamakta olduğu para politikası faiz oranında 2021 yılında indirime gitmesi ve bu oranı uzunca bir süre düşük tutması sebebi ile Türkiye ekonomisi yüksek enflasyon dönemine girmiş, 2020 yılında %14,60 olan TÜFE 2024 yılı haziran ayında %71,60’a kadar yükselmiştir. Böyle bir ortamda  bankacılık sektörünün karlılığının ve özkaynaklarının enflasyon karşısında korumasının önemi daha da artmıştır. Türk bankacılık sektöründe mevduat bankaları sahiplik yapıları açısından özel, kamu ve yabancı sermayeli olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. Yazımızda kamu mevduat bankaları özkaynak karlılığı ve aktif verimliliği açısından 2020 yılı sonu ile 2024 yılı haziran ayı arasında geçen yüksek enflasyon döneminde özel ve yabancı sermayeli mevduat bankaları ile karşılaştırılarak, değerlendirilecektir.  Değerlendirmede kullanılan rasyolar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun, enflasyon rakamları T.C. Merkez Bankası’nın, sektör payları Türkiye Bankalar Birliği...

  Türkiye Bankalar Birliği tarafından yayımlanan haziran ayı protestolu senet ve karşılıksız çek istatistikleri ekonominin ödeme kanallarında yaşanmakta olan sıkışıklığın giderek derinleştiğini göstermektedir.  Verilere göre protestolu senet adedi yatay seyrederken tutarda %182 oranında artış olmuştur. Protesto edildikten sonra ödenen senet adedi geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre %32 oranında düşmüş, tutar ise %44 artmıştır. Protesto edildikten sonra ödenen senetlerin hem adet hem de tutar bazında toplam protestolu senetlere oranı da geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre ciddi boyutta düşmüştür.  Protesto edilen senetler artarken, protestodan sonra ödeme eğilimi azalmaktadır.  Benzer bir eğilimi karşılıksız çek istatistiklerinde de görmek mümkündür. Ocak-Haziran 2024 döneminde bir önceki döneme göre karşılıksız işlemi yapılan çek adedi %78, tutarı ise %254 oranında artmıştır. Tutardaki artış reel anlamda çok hızlı büyüyen bir karşılıksız çek hacmine işaret etmekted...

T. C. Merkez Bankası tarafından yayımlanan 31 Mayıs 2024 tarihli Finansal İstikrar Raporunda bireysel kredi kartı limitleri ve kart kullanım eğilimlerini konu alan bir değerlendirmeye yer verilmiştir.  Raporda özetle; k redi kart ları nın kullanım kolaylıkları ve 2022 yılından 2023 yılının üçüncü çeyreğine kadar yüksek enflasyon ortamında kredi kartı faizlerinin görece düşük kalması  sonucunda bireysel kredi kartı b akiye büyümesinin tarihi yüksek seviyeye ulaş tığı,  2022 yılın ı takip eden dönemde  kredi kartı limitlerinde enflasyonun üzerinde gerçekleşen artışlar  yaşandığı,  TÜFE’nin 2,6 katına çıktığı  2022 Ocak-2024 Ocak   dönem in de kredi kartı limit ler inin yaklaşık 6,1 katına, kredi kartı bakiyesinin ise 3,9 katına ulaş tığı,  enflasyonun yüksek seyrettiği  bu   dönemde ihtiyaç saikinin ötesinde limit artırım eğiliminin üst limit gruplarında daha güçlü ol mak üzere bütün gruplara ya...