Ekonomi ve Finans Yazıları

T. C. Merkez Bankası haziran ayında aldığı isabetli bir kararla Sektörel Enflasyon Beklentileri yayını altında, piyasa katılımcılarının beklentilerine ek olarak reel sektör ve hanehalkı enflasyon beklentilerini de aylık frekansta kamuoyu ile paylaşmaya başlamıştır. Ekonominin üç ana biriminin enflasyon beklentilerinin bir arada yayımlanması, reel sektörün ve hanehalkının beklentilerinin bankalar ve banka dışı finansal sektör temsilcilerinden oluşan piyasa katılımcılarının beklentilerinden olumsuz yönde ve büyük ölçüde ayrışması, piyasa katılımcılarının beklentileri ile enflasyon gerçekleşmeleri arasındaki ilişkinin 2021 yılı sonundan itibaren kopmuş olması, hangi kesimin beklentisinin daha gerçekçi olduğu ve dolayısı ile para politikası kararlarında dikkate alınması gerektiği konusunda bir tartışmayı da beraberinde getirmiştir. T.C. Merkez Bankası 8 Ağustos 2024 tarihinde yayımladığı 2024 yılı 3. Enflasyon Raporunda “Sektörel Enflasyon Beklentilerinin Belirleyicileri” başlığı altın...

T. C. Merkez Bankası’nın uygulamakta olduğu para politikası faiz oranında 2021 yılında indirime gitmesi ve bu oranı uzunca bir süre düşük tutması sebebi ile Türkiye ekonomisi yüksek enflasyon dönemine girmiş, 2020 yılında %14,60 olan TÜFE 2024 yılı haziran ayında %71,60’a kadar yükselmiştir. Böyle bir ortamda  bankacılık sektörünün karlılığının ve özkaynaklarının enflasyon karşısında korumasının önemi daha da artmıştır. Türk bankacılık sektöründe mevduat bankaları sahiplik yapıları açısından özel, kamu ve yabancı sermayeli olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. Yazımızda kamu mevduat bankaları özkaynak karlılığı ve aktif verimliliği açısından 2020 yılı sonu ile 2024 yılı haziran ayı arasında geçen yüksek enflasyon döneminde özel ve yabancı sermayeli mevduat bankaları ile karşılaştırılarak, değerlendirilecektir.  Değerlendirmede kullanılan rasyolar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun, enflasyon rakamları T.C. Merkez Bankası’nın, sektör payları Türkiye Bankalar Birliği...

  Türkiye Bankalar Birliği tarafından yayımlanan haziran ayı protestolu senet ve karşılıksız çek istatistikleri ekonominin ödeme kanallarında yaşanmakta olan sıkışıklığın giderek derinleştiğini göstermektedir.  Verilere göre protestolu senet adedi yatay seyrederken tutarda %182 oranında artış olmuştur. Protesto edildikten sonra ödenen senet adedi geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre %32 oranında düşmüş, tutar ise %44 artmıştır. Protesto edildikten sonra ödenen senetlerin hem adet hem de tutar bazında toplam protestolu senetlere oranı da geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre ciddi boyutta düşmüştür.  Protesto edilen senetler artarken, protestodan sonra ödeme eğilimi azalmaktadır.  Benzer bir eğilimi karşılıksız çek istatistiklerinde de görmek mümkündür. Ocak-Haziran 2024 döneminde bir önceki döneme göre karşılıksız işlemi yapılan çek adedi %78, tutarı ise %254 oranında artmıştır. Tutardaki artış reel anlamda çok hızlı büyüyen bir karşılıksız çek hacmine işaret etmekted...

T. C. Merkez Bankası tarafından yayımlanan 31 Mayıs 2024 tarihli Finansal İstikrar Raporunda bireysel kredi kartı limitleri ve kart kullanım eğilimlerini konu alan bir değerlendirmeye yer verilmiştir.  Raporda özetle; k redi kart ları nın kullanım kolaylıkları ve 2022 yılından 2023 yılının üçüncü çeyreğine kadar yüksek enflasyon ortamında kredi kartı faizlerinin görece düşük kalması  sonucunda bireysel kredi kartı b akiye büyümesinin tarihi yüksek seviyeye ulaş tığı,  2022 yılın ı takip eden dönemde  kredi kartı limitlerinde enflasyonun üzerinde gerçekleşen artışlar  yaşandığı,  TÜFE’nin 2,6 katına çıktığı  2022 Ocak-2024 Ocak   dönem in de kredi kartı limit ler inin yaklaşık 6,1 katına, kredi kartı bakiyesinin ise 3,9 katına ulaş tığı,  enflasyonun yüksek seyrettiği  bu   dönemde ihtiyaç saikinin ötesinde limit artırım eğiliminin üst limit gruplarında daha güçlü ol mak üzere bütün gruplara ya...

Enflasyonla mücadelede beklenti kanalı   H anehalkı nın  ve firmaların gelecekteki  enflasyona  ilişkin beklentileri  t üketim ve yatırım kararları nı, f iyat ve ücret lerin belirle n me süreçleri ni   etkilemekte;  enflasyon dinamiklerinin şekillenmesinde  ve bu dinamiklere önceden yön verilmesinde  kritik bir rol oynamaktadır. Gelecekteki enflasyonun yükseleceğine dair beklentiler mevcut enflasyon oranlarını besleyerek yüksek kalmasın a sebep olabilmektedir.    Enflasyon la mücadelede  beklenti kanalı nın önemli olması , bu beklentileri aşağı çeken  iktisat  politikaların ın  enflasyonu daha hızlı ve kolay bir şekilde düşürmeye yardımcı olabileceği anlamına gel mektedir.    P ara politikası yapıcıları enflasyon beklentilerini etkileme  ve yönetmede  ne kadar etkili olurlarsa, enflasyon hedeflerine ulaşma k için katlanılması gereken  çıktı maliyeti  de o kadar düşmektedir....

Sürdürülebilirlik Kavramı   En geniş anlamı ile sürdürülebilirlik, yaşamakta olan insan neslinin ihtiyaçlarının gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama olanaklarına zarar vermeden karşılanması olarak tanımlanabilir. Sürdürülebilirlik anlayışı, kaynakların hem mevcut hem de gelecek nesiller için etik ve sorumlu bir şekilde kullanılmasını sağlayacak çevresel, ekonomik ve sosyal yönleri içerir.   Çevresel sürdürülebilirlik, doğal kaynakların tükenmesini veya bozulmasını önlemek ve uzun vadeli çevresel kaliteye izin vermek için çevre ile sorumlu etkileşimi ifade eder. İklim değişikliği, çevresel kirlilik, ormansızlaşma ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi sorunları ele alan ve gelecek nesillerin sağlıklı bir çevre ve gezegenden yararlanabilmesini sağlamayı amaçlayan stratejilerin geliştirilmesini ve uygulanmasını öngörür. Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması, sosyal, ekonomik ve çevresel faktörleri dikkate alan bütüncül bir yaklaşım gerektirir.   Ekonomik sürdürülebilirli...