Ekonomi ve Finans Yazıları

T.C. Merkez Bankası ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetlere destek sağlamak üzere bankalar aracılığı ile reeskont kredisi kullandırmaktadır. Söz konusu kredilerin kullandırımı Bankanın İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Kredisi Uygulama Talimatı ile düzenlenmektedir.  Banka söz konusu talimatta değişikliğe gitmiş, ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredileri kullanımı için net ihracatçılık şartının 13 Ocak 2025 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmasına ve yerine ihracatçı skoru uygulamasının getirilmesine karar vermiştir.  Değişiklik öncesinde kredilerin kullandırımı net ihracatçılık şartına bağlanmış ve bu şart son üç mali yıldaki ya da son mali yıldaki ihracat toplamının ithalat toplamına oranının en az yüzde 110 olması şeklinde tanımlanmıştır. Yeni uygulamada kredi kullandırımı ihracatçı firma için hesaplanacak ihracatçı skoruna bağlanmaktadır.  Talimatta belirlenen her bir değişken için T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenecek eşik de...

Wolfgang Münchau Almanya’da çalıştığım yıllardan bu yana Financial Times’tan, New Statesman’den ve kendi internet sayfasından takip ettiğim bir Alman iktisat gazetecisi ve yazarı. Yeni yayımladığı “ Kaputt – The End of German Miracle ” (Bozuk - Alman Mucizesinin Sonu” isimli kitabında dillere destan olan ve bütün dünyada hayranlık uyandıran Alman ekonomisinin geriye gidişini son derece açık ve anlaşılabilir bir şekilde anlatmış. Ben bu yazımda Münchau’nun Alman bankacılık sektörü ile ilgili tespitlerine değinmek istiyorum.  Almanya’da çalıştığım yıllarda Alman ekonomisinin büyüklüğü, sanayisinin gelişmişliği, ihracat odaklı yapısı, halkın refah düzeyinin yüksekliği bende büyük bir hayranlık uyandırırken bankacılık sektörünün diğer gelişmiş ülkelerin ve ilginç bir şekilde Avrupa Birliği’nin diğer büyük üyelerinin gerisinde kalması da şaşkınlığa yol açıyordu. O zamanlar bankacılık devleri olarak gördüğüm Dresdner Bank’ın, Commerzbank’ın ve zaman zaman Deutsche Bank’ın yaşadığı sıkınt...

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Türk Bankacılık Sektörünün 2024 yılı üçüncü çeyrek verilerini yayımlamıştır. Son iki yıl içinde uygulanan iktisat politikalarının etkilerini sektör rakamları üzerinde gösterdiği anlaşılmaktadır.  İlk dokuz aylık dönemde sektör aktifleri % 29.59’luk artışla 23.550 milyar TL’den 30.518 milyar TL’ye, sektörün toplam nakdi kredileri de % 28.58 oranında artışla 11.677 milyar TL’den 15.014 milyar TL’ye çıkmıştır. Aynı dönemde TÜİK tarafından yayımlanan %49.38’lik TÜFE oranına göre sektör hem sahip olduğu varlıklar hem de kullandırdığı krediler açısından reel olarak küçülmüştür. Sektör aktiflerinin nakdi kredilerden küçük bir yüzde ile de olsa fazla artmış olması ile, bankaların ana faaliyet konusu olması gereken nakdi kredilerin toplam varlıklar içindeki zaten düşük olan payı % 49.58’den % 49.20’ye gerilemiştir. Son yıllarda Türk bankacılık sektörünün finansal aracılık fonksiyonunu yerine getirme yeteneği giderek zayıflamaktadır.  Sektörün ku...

İklim değişikliği ile küresel düzeyde mücadele; sera gazı emisyonunun azaltılması, iklim değişikliğinden kaynaklanan etkilere uyum sağlanması, iklim değişikliği ile mücadeleye ve sürdürülebilir bir yeryüzünü yaratmaya yönelik alınacak aksiyonların finansmanının sağlanması olmak üzere üç ana eylem planından oluşmaktadır. Sağlıklı ve sürdürülebilir bir finansman yapısının oluşturulması iklim değişikliği ile mücadelede başarıya ulaşılmasında önem taşımakta ve burada başlıca görev finans sektörüne ve bu sektörü düzenleyen kurumlara düşmektedir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu geçtiğimiz günlerde Yeşil Varlık Oranı Hakkında Tebliğ taslağını kamuoyunun görüş ve değerlendirmelerine sunarak bu konuda önemli bir adım atmıştır.  Yeşil Varlık Oranı Nedir? Yeşil Varlık Oranı (YVO), bir kredi kuruluşunun tabi olduğu Yeşil Taksonomi ile uyumlu ekonomik faaliyetlerin finansmanında kullanılan varlıklarının kapsam dahilindeki toplam varlıklarına oranını ifade etmektedir. Başka bir deyişl...

İran'ın kuruyan ırmakları Aşağıdaki fotoğrafları Eylül ayında İran’ın en güzel şehri olduğunu düşündüğüm İsfahan’da çektim. Zayanderud ırmağı üzerine inşa edilmiş Otuzüç Kemerli Köprü ile Hacu Köprülerine aitler. Nehir dedim ama, yüz metreyi aşan nehir yatağında tek bir damla su yok. Senelerdir durum böyle imiş. Tebriz ve Şiraz içinden geçen ırmaklar da maalesef benzer kaderi yaşıyor. Hatta Şiraz’ın içinden geçen ırmağın yatağının bir kısmı yola çevrilmiş. Küresel ısınmanın ve iklim değişikliğinin etkisi İran coğrafyasında bütün acımasızlığı ile kendisini hissettiriyor ve insanı derinden yaralıyor.    İklim değişikliğinin önlenmesine, yeşil ve sürdürülebilir bir ekonomiyi kurmaya yönelik önlemleri zamanında almaz isek güzel ülkemizin coğrafyasının da İran’dakine benzer üzücü sonuçlarla karşılaşması kaçınılmaz olacak.    Ancak gerek İTO gerekse BDDK tarafından yapılan ve geçtiğimiz günlerde sonuçları açıklanan araştırmalar, ülkemizde sürdürülebilirliğe yönelik farkınd...

T. C. Merkez Bankası haziran ayında aldığı isabetli bir kararla Sektörel Enflasyon Beklentileri yayını altında, piyasa katılımcılarının beklentilerine ek olarak reel sektör ve hanehalkı enflasyon beklentilerini de aylık frekansta kamuoyu ile paylaşmaya başlamıştır. Ekonominin üç ana biriminin enflasyon beklentilerinin bir arada yayımlanması, reel sektörün ve hanehalkının beklentilerinin bankalar ve banka dışı finansal sektör temsilcilerinden oluşan piyasa katılımcılarının beklentilerinden olumsuz yönde ve büyük ölçüde ayrışması, piyasa katılımcılarının beklentileri ile enflasyon gerçekleşmeleri arasındaki ilişkinin 2021 yılı sonundan itibaren kopmuş olması, hangi kesimin beklentisinin daha gerçekçi olduğu ve dolayısı ile para politikası kararlarında dikkate alınması gerektiği konusunda bir tartışmayı da beraberinde getirmiştir. T.C. Merkez Bankası 8 Ağustos 2024 tarihinde yayımladığı 2024 yılı 3. Enflasyon Raporunda “Sektörel Enflasyon Beklentilerinin Belirleyicileri” başlığı altın...

T. C. Merkez Bankası’nın uygulamakta olduğu para politikası faiz oranında 2021 yılında indirime gitmesi ve bu oranı uzunca bir süre düşük tutması sebebi ile Türkiye ekonomisi yüksek enflasyon dönemine girmiş, 2020 yılında %14,60 olan TÜFE 2024 yılı haziran ayında %71,60’a kadar yükselmiştir. Böyle bir ortamda  bankacılık sektörünün karlılığının ve özkaynaklarının enflasyon karşısında korumasının önemi daha da artmıştır. Türk bankacılık sektöründe mevduat bankaları sahiplik yapıları açısından özel, kamu ve yabancı sermayeli olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. Yazımızda kamu mevduat bankaları özkaynak karlılığı ve aktif verimliliği açısından 2020 yılı sonu ile 2024 yılı haziran ayı arasında geçen yüksek enflasyon döneminde özel ve yabancı sermayeli mevduat bankaları ile karşılaştırılarak, değerlendirilecektir.  Değerlendirmede kullanılan rasyolar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun, enflasyon rakamları T.C. Merkez Bankası’nın, sektör payları Türkiye Bankalar Birliği...