Ekonomi ve Finans Yazıları

Türk bankacılık sektörü tüketici kredilerini; ihtiyaç, konut, kredi kartı ve taşıt kredileri olmak üzere dört temel ürün üzerinden kullandırmaktadır. Aşağıdaki grafikte 2018-2023 (kasım) yılları arasında sektörün kullandırdığı tüketici kredilerinin gelişimi görülmektedir. Taşıt kredileri küçük hacimleri sebebi ile dikkate alınmamıştır.     Dikkat çeken en önemli gelişme 2022 yılından itibaren kredi kartı borçlarında yaşanan hızlı artıştır. Sektörde ilk kez 2023 yılında kredi kartı borçları ihtiyaç kredilerinden doğan borçları geçmiştir. 2023 yılı kasım ayı sonu itibarıyla ihtiyaç kredileri bakiyesi 949 milyar TL iken kredi kartı borç bakiye bunun yaklaşık % 14 üzerinde 1.080 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.    Aşağıdaki grafik kredi kartı, ihtiyaç ve konut kredilerinin sektörün toplam kredilerinden aldığı payı göstermektedir. İlk grafikteki gelişmenin paralelinde; 2018-2021 yıllarında % 4’ler seviyesinde istikrarlı bir seyir izleyen kredi kartı borçlarının toplam se...

Dijital teknolojilerin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte bankacılık sektörünün de önemli bir dönüşüm geçirdiği gözlenmektedir.  Dijital teknolojilerin giderek daha fazla benimsenmesi ve finansal işlemleri için dijital kanalları kullanma eğiliminde olan müşteri sayısının artması dijital bankacılık pazarının büyümesini sağlamaktadır. Bankacılık sektöründe dijital kanallardan hizmet iki farklı şekilde gündeme gelmektedir: Bir yandan geleneksel bankalar kurdukları dijital kanallar üzerinden müşterilerine ulaşmakta, diğer yandan ise sadece dijital kanallarda hizmet veren, fiziki şubesi olmayan bankalar yaygınlaşmaktadır.   Dijital bankacılıkta müşteriler açısından üç temel avantaj ile ön plana çıkmaktadır:     İstenilen yerde ve istenilen zamanda bankacılık işlemi yapabilme olanağının sağladığı kolaylık ve rahatlık dijital bankacılık çözümlerinin temel avantajlarından biridir. Diğer taraftan dijital banka kanalları yüz yüze bankacılık kadar, hatta ondan daha fazla işlem...

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu 21.12.2023 tarihinde, ülkemizin  G-20 taahhütleri kapsamında bankacılık mevzuatının Basel III standartlarına tam uyumunu sağlamak amacıyla Basel Bankacılık Denetim Komitesi tarafından kararlaştırılan "Büyük Risklerin Ölçülmesi ve Kontrolüne Yönelik Denetim Çerçevesi" standardı kapsamında  Risk Gruplarının Belirlenmesine ve Kredi Sınırlarına, Bankaların Kredi İşlemlerine ilişkin olmak üzere iki yeni yönetmelik yayımlamıştır.    Risk Gruplarının Belirlenmesine ve Kredi Sınırlarına İlişkin Yönetmeliğin getirdiği en önemli değişiklik, daha önceden bankaları özkaynakları üzerinden hesaplanan risk grubu ve bankanın bağlı olduğu risk grubuna yönelik azami kredi limitlerinin artık bankaların özkaynakları ve ana sermayeleri üzerinden hesaplanacak olmasıdır.  Yeni Yönetmeliğin 6. Maddesinin ilgili fıkraları aşağıdaki gibidir: (1) Bankalarca bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna kullandırılabilecek kredilerin risk t...

I - GİRİŞ 1332 yılında Tunus’da doğan İbn Haldun çağının tüm ilimlerini kapsayan geniş bir eğitim almıştır. Takiben devlet idaresi ve siyasi kademelerde görevler yapmış, bu sayede kazandığı deneyim ve gözlem yeteneği onun ileride tarih, toplum ve felsefe konularındaki çalışmalarına yön vermiştir. Bu yazımızda İbn Haldun’un en tanınmış eseri olan Mukaddime’nin tarih felsefesindeki yeri ve başta sosyoloji olmak üzere diğer sosyal bilimler açısından taşıdığı önem üzerinde durulacaktır. II- İBN HALDUN’UN MUKADDİMESİ’NİN TEMEL ÇERÇEVESİ İbn Haldun’u temel eseri kabul edilen Kitabul İber, Araplar ve Berberilerle birlikte bunların çağdaşı diğer kavimleri içine alan bir dünya medeniyetleri tarihi özelliği taşımaktadır. Kitabın girişi ve birinci bölümü olarak yazılan Mukaddime ise zaman içerisinde ana kitabın önüne geçmiş, büyük bir tanınırlığa ulaşmıştır. İbn Haldun Mukaddime’nin tarih ilminin faziletini, tarihte takip edilen usull...

  Bir bilgisayarın insan zekasıyla  ilişkilendirilen akıl yürütme, öğrenme, planlama ve yaratıcılık gibi görevleri yerine getirme yeteneği olarak tanımlanabilecek yapay zeka;  algoritmaları kullanarak öğrendiği bilgilerden ve geniş ölçekli verilerden yararlanıp yepyeni içerikler oluşturabilen üretken yapay zeka, finans dahil bir ekonominin hemen hemen tüm sektörlerindeki  gelişmeleri şekillendirmede giderek daha önemli bir rol oynamaktadır.  Yapay ve üretken yapay zekanın çok büyük ve çeşitli veri setlerini işleme, kolay erişilebilir ve rahat kullanılabilir formatlarda içerik üretme yeteneği, finansal hizmet sağlayıcılara;  verimliliğin artırılması, müşteri deneyiminin iyileştirilmesi, pazarlama kabiliyetinin güçlendirilmesi ve etkinleştirilmesi,  riskin azaltılması ve uyum raporlamasının geliştirilmesi ve benzeri pek çok alanda yeni fırsatlar sunmaktadır.  Son yıllarda finans sektöründe küresel çapta yaşanan çeşitli gelişmeler yapa...

Çağımızda teknolojik yeniliklerin hızı geçmişle karşılaştırılamayacak boyutta artmıştır.  Yeniliklerin toplum içinde yayılma eğilimleri ise yeniliğin konusuna göre farklılık göstermektedir. Esasen yenilik, toplumda bir birey ya da birim tarafından yeni olarak algılanan bir fikir, uygulama veya nesnedir. Yayılma ise bir yeniliğin sosyal bir sistemin üyeleri arasında zaman içinde belirli kanallar aracılığıyla iletilmesi ve kabullenilmesi süreci olarak tanımlanabilir. Yeniliklerin toplumda yayılması ile ilgili geliştirilmiş kuramlar arasında genel kabul görenlerden birisi Everett M. Rogers’ın “Yeniliklerin Yayılması” (Diffusion of Innovations) kuramıdır. Rogers’a göre yeni geliştirilen teknolojilerin yaygınlaşması sürecinde kullanıcıları beş gruba ayırmak mümkündür: yenilikçiler, ilk benimseyenler, erken çoğunluk, geç çoğunluk ve geride kalanlar.  Yenilikçiler   yeniliğe ilk uyum sağlayan gruptur. Yeniliği ilk deneyen insan olmak isterler. Yeniliklerden hoşlanır...

Ülkemizde enflasyon oranlarının son yıllarda çok yüksek seyretmesi enflasyon muhasebesi tartışmalarını tekrar başlatmıştır. Enflasyon, tarihi maliyet esasına göre hazırlanan finansal tabloların firmaların gerçek mali durumunu yansıtmasını engellemektedir.  Enflasyonun şirket finansal tablolarındaki olumsuz etkisinin ortadan kaldırılması, tabloların gerçek durumu yansıtması amacıyla, enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde enflasyon muhasebesi uygulanmaktır. Bu çerçevede finansal tablolardaki kalemler “parasal olan ve “parasal olmayan” olarak ikiye ayrılmakta, parasal olmayan kalemler genel fiyat endeksi ile düzeltilip, cari satın alma gücüne taşınmaktadır. Parasal kalemler raporlama tarihindeki cari cari satın alma gücüyle tablolarda yer aldıklarından düzeltilmemektedir. Faaliyetlerinin doğal sonucu olarak finansal tablolarındaki varlık ve borçlarının önemli kısmı parasal nitelikte olan ve  enflasyon düzeltmesine tabi olmayan bankaların bilançolarında parasal olmayan ...